Spaanse winden: van de Levante tot de Tramontana

Spanje kent een grote verscheidenheid aan winden. Dat heeft alles te maken met de geografische ligging van het Iberisch Schiereiland, de invloed van de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee én de vele berggebieden. Afhankelijk van de windrichting, temperatuur, vochtigheid en snelheid hebben deze winden hun eigen naam en karakter.

Van de bekende Levante aan de Middellandse Zeekust tot de krachtige Tramontana in het noordoosten: zeven Spaanse winden die je regelmatig tegenkomt.

1 Ábrego
De Ábrego is een zuidwestelijke wind die zijn oorsprong heeft boven de Atlantische Oceaan. Hij voert relatief zachte en vochtige lucht aan en kan vooral in het voorjaar en najaar voor regen zorgen.

In delen van Noord-Spanje heeft deze wind verschillende lokale namen. In Cantabrië wordt hij onder meer de Castiliaanse wind genoemd. In Asturië staat hij ook bekend als kastanjewind, omdat harde windstoten kunnen samenvallen met het vallen van kastanjes.

2 Cierzo
De Cierzo is een bekende, vaak krachtige en droge noordwestenwind in de Ebrovallei. De wind ontstaat door drukverschillen tussen het noorden en zuiden van het gebied en wordt door het dal als het ware versneld.

De Cierzo kan hoge snelheden bereiken. In het verleden zijn windsnelheden van rond de 160 km/u gemeten. De droge lucht en krachtige wind hebben grote invloed op het dagelijks leven en de landbouw in de Ebrovallei.

Tegelijkertijd heeft de Cierzo ook een positieve kant: de droge omstandigheden kunnen ervoor zorgen dat bepaalde plagen en schimmels zich minder gemakkelijk ontwikkelen.

3 Galerna
De Galerna is een van de beruchtste winden langs de Cantabrische kust en de Golf van Biskaje. Het bijzondere aan deze wind is vooral zijn plotselinge en soms zeer gewelddadige karakter.

Een Galerna kan ontstaan op een ogenschijnlijk rustige en zonnige dag. Wanneer koude lucht binnendringt, kan de wind in korte tijd sterk aantrekken en abrupt van richting veranderen. Tegelijkertijd kan de temperatuur binnen enkele minuten met meer dan 10 graden dalen.

De luchtvochtigheid loopt daarbij snel op en windstoten van rond de 100 km/u zijn mogelijk. Vooral voor de scheepvaart kan een plotselinge Galerna gevaarlijke omstandigheden veroorzaken.

4 Levante
De Levante is waarschijnlijk een van de bekendste Spaanse winden. Aan de Middellandse Zeekust wordt hiermee een oostelijke wind bedoeld.

De wind voert vochtige lucht aan vanaf de Middellandse Zee en kan vooral rond de Straat van Gibraltar zeer krachtig worden. De omliggende berggebieden versterken het effect.

Aan de oostzijde van de bergen kan de lucht vocht verliezen en neerslag veroorzaken. Aan de westzijde kan juist relatief droge en warme lucht ontstaan. Vooral aan de Atlantische kust rond Cádiz kan de Levante daardoor zorgen voor stevige wind en onaangename omstandigheden.

5 Poniente
De Poniente komt vanuit het westen en voert lucht vanaf de Atlantische Oceaan over Spanje richting de Middellandse Zeekust.

Tijdens deze tocht over het Iberisch Schiereiland verliest de lucht vocht en warmt zij op. Dit gebeurt onder invloed van het Föhneffect. Daardoor kan de Poniente aan de oostkust van Spanje aankomen als een droge en zeer warme wind.

In de winter kan de Poniente juist aangename, zachte temperaturen brengen. In de zomer kan hij echter voor een sterke temperatuurstijging zorgen. In combinatie met de droogte kan dat bovendien het risico op natuur- en bosbranden vergroten.

6 Terral
De Terral is vooral bekend in de provincie Málaga. Het is een droge wind met een noordelijke component die ontstaat door het verschil in temperatuur tussen land en zee.

Overdag warmt het land sneller op dan het zeewater. Na zonsondergang koelt het land vervolgens ook sneller af, terwijl de zee langer warmte vasthoudt. Hierdoor ontstaat een temperatuurverschil tussen land en zee.

De koelere lucht boven het land stroomt vervolgens richting zee, terwijl warmere lucht boven het water opstijgt. Dit thermische proces kan de karakteristieke Terral veroorzaken.

In Málaga staat de Terral vooral bekend om zijn droge en soms zeer warme omstandigheden. Vooral tijdens de zomer kan de wind de gevoelstemperatuur en de ervaren hitte aanzienlijk verhogen.

7 Tramontana
De Tramontana is een krachtige noordelijke wind die vooral bekend is in Catalonië en op de Balearen. De wind wordt beïnvloed door de Pyreneeën en de berggebieden in het zuiden van Frankrijk.

Vooral in de regio L’Empordà kan de Tramontana bijzonder hard uitpakken. Ook op de Balearen is de wind regelmatig merkbaar.

Onder extreme omstandigheden kunnen zeer hoge windsnelheden worden bereikt, lokaal tot rond de 200 km/u. De Tramontana heeft daardoor niet alleen invloed op het dagelijks leven, maar ook op de scheepvaart en het toerisme.

Eén wind, verschillende namen
Wie door Spanje reist, zal merken dat windnamen niet overal op dezelfde manier worden gebruikt. Dezelfde luchtstroming kan in verschillende regio’s een andere naam hebben. Bovendien kunnen lokale omstandigheden ervoor zorgen dat een wind zich per gebied anders gedraagt.

De Ábrego, Cierzo, Galerna, Levante, Poniente, Terral en Tramontana laten daarmee goed zien hoe sterk het Spaanse weer wordt beïnvloed door de combinatie van zee, bergen, temperatuurverschillen en geografische ligging.

Voor wie in Spanje woont of er op vakantie gaat, zijn deze namen meer dan alleen meteorologische termen. Ze vertellen vaak meteen iets over wat voor weer je kunt verwachten.

BRON: VerblijveninSpanje Info-graphics: AI.