Niemand bezoekt het, maar men zegt dat het “de Dode Zee van Spanje” is: een zoutmeer dat tot natuurreservaat is verklaard, omgeven door barokke juwelen en een middeleeuwse culturele erfgoedlocatie

De Gallocanta-lagune, beschermd als Ramsar-gebied en speciaal gebied voor bijzondere natuurbehoud, is het belangrijkste verzamelpunt voor kraanvogels op het Iberisch schiereiland.

Tussen Zaragoza en Teruel ligt een witte Dode Zee die zich over meer dan 1000 meter uitstrekt in het hart van het Iberisch gebergte. Dit bekken is uitgeroepen tot beheerd natuurreservaat en is een van de minst bekende landschappen van het binnenland.

Tussen de regio’s Campo de Daroca en Jiloca, die deel uitmaken van de gemeentegrenzen van Santed, Gallocanta, Berrueco, Las Cuerlas, Tornos en Bello, ligt dit endoreïsche bekken – dat wil zeggen, zonder uitmonding in de zee – dat nergens heen stroomt. Het water kan er dus alleen door verdamping wegstromen, waardoor een nieuw ecosysteem van moerasgebieden en zoutvlakten ontstaat.

De Gallocanta-lagune, met een oppervlakte van 1.924 hectare en een omliggende beschermingszone van nog eens 4.553 hectare, is momenteel aangewezen als Ramsar- gebied, dat wil zeggen van internationaal belang. Het belang ervan strekt zich echter ook uit tot de fauna en flora die het gebied omringt, aangezien het een speciaal beschermd vogelgebied ( SPA ) en een gebied van communautair belang ( SCI ) is binnen het Natura 2000-netwerk.

De favoriet van ornithologen en natuuronderzoekers
De Gallocanta-lagune, waarvan het waterpeil altijd fluctueert afhankelijk van het seizoen, steekt als een koperkleurige vlek af tegen het gouden landschap van graanvelden, begrensd door de zilte, zoute tint aan de randen en een helderblauw in het midden van het water dat er nog steeds is, en dat door omroepen zoals RTVE zelfs wel “de Spaanse Dode Zee” wordt genoemd.

Gallocanta is tevens de grootste concentratieplaats voor kraanvogels op het Iberisch schiereiland, met migratiepieken in de herfst en winter van meer dan 60.000 exemplaren. Deze bijzonderheid sluit echter niet uit dat veel andere vogels, zoals de bergeend, de meerkoet, de steltloper en diverse roofvogels, dit leefgebied ook bewonen.

De afstanden vanaf de omliggende plaatsen variëren: anderhalf uur rijden vanaf Zaragoza, richting Teruel naar Romanos en vandaar naar Daroca, waar de ingang van Gallocanta zich bevindt; of een uur rijden vanaf Teruel, slechts 90 kilometer naar Calamocha, Tornos en de lagune. In beide gevallen met de auto.

De belangrijkste toegangspunten tot het gebied zijn het Interpretatiecentrum van het Natuurreservaat, een perfecte eerste stop om informatie te verzamelen voordat je het reservaat betreedt, en het Bezoekerscentrum, gelegen in het dorp Gallocanta zelf, aan de noordelijke rand van het reservaat. Daar vindt je, naast een informatiepunt, het Kraanvogelmuseum met directe toegang tot de belangrijkste observatoria, zoals La Reguera.

Routes en erfgoed in Gallocanta
Omleidingsroute
Deze eerste route loopt zo’n 30 km rond de lagune, verbindt de omliggende dorpen en voert langs belangrijke uitzichtpunten zoals Cañizar en de Hermitage van Onze-Lieve-Vrouw van Goede Eendracht. Vanwege de afstand is het aan te raden om met de fiets of auto te reizen.

Pad naar het observatorium La Reguera
In dit geval hebben we het over een veel betaalbaarder en toegankelijker alternatief: een wandeling door het stadje waaraan de lagune haar naam dankt en dat zonder twijfel een van de beste plekken is om wilde dieren te observeren.

Wat betreft het stadje zelf, vergeet niet om deze bezienswaardigheden te bezoeken:
In het hoger gelegen deel van de stad bevindt zich de kerk van San Pedro Apóstol, in de klassieke barokstijl. De kerk heeft drie stenen schepen met hoeken versterkt met natuursteen en een interieur met barokke altaren. Ze dateert uit de 17e eeuw en is opgenomen in het Register van Aragónisch Cultureel Erfgoed (SIPCA).

Zoals eerder vermeld, heeft de Hermitage van Onze-Lieve-Vrouw van Goede Overeenkomst, gelegen op een strategisch gelegen landtong, een vierkante toren waarin een klein barok altaarstuk uit de 17e eeuw verborgen ligt. Het altaarstuk dateert uit de late romaanse periode en is, net als eerder vermeld, opgenomen in het SIPCA (Systeem van Cultureel Erfgoed van Andalusië).

Tot slot vormen de ruïnes van kasteel Berrueco een driehoekige vesting met de overblijfselen van drie verdedigingstorens. Deze laatmiddeleeuwse verdedigingsstructuur, daterend uit de 13e eeuw, is uitgeroepen tot cultureel erfgoed.

BRON: Viajar Elperiodico – Hoofdfoto: (Panorama Laguna de Gallocanta) Flickr_Vicky.