Labraza: De mooiste ommuurde stad van Europa ligt in Baskenland

Boven op een heuvel in Rioja Alavesa zijn de muren en torens van de middeleeuwse vestingstad nog intact, waardoor de stad tot een van de best versterkte steden ter wereld behoort.

“Je moet buiten de stadsmuren om te bellen”, zegt een van de bewoners. En hoewel er nauwelijks mobiele dekking is en er nog steeds enkele beperkingen zijn, waaraan ze blijven werken om de internetverbinding te verbeteren, is de beperkte communicatie een van de redenen waarom hier pure rust heerst. In dit kleine stadje in de provincie Álava hebben de amper honderd inwoners geen moeite om een ​​parkeerplaats te vinden of een plekje te bemachtigen aan de weinige tafeltjes in de enige bar. Hier is de lucht zuiver, afkomstig van het Cantabrisch Gebergte, dat als een orografische barrière fungeert en het klimaat milder en minder regenachtig maakt dan in het Atlantische Baskenland.

Labraza staat op een heuvel op een hoogte van 677 meter en kijkt uit over het stroomgebied van de Ebro, als kleinste vestingstad van Baskenland. De schamele 80 vierkante meter aan verdedigingsmuur wordt door sommige experts beschouwd als een van de best bewaarde ter wereld, wat een van de redenen is waarom de stad in 2008 de Wereldprijs voor Ommuurde Steden won. De stenen muur, de kubusvormige torens in een bijna perfecte staat van bewaring en de paar dicht op elkaar gepakte straten roepen herinneringen op aan een tijd waarin wijngaarden en graangewassen het levensritme bepaalden, in een levendige gemeenschap die zich blijft verzetten tegen ontvolking van het platteland zonder haar geschiedenis te verloochenen.

Het historische centrum bewaart de geest van haar oorsprong, toen de stad werd gesticht als een versterkte nederzetting aan de zuidgrens van het middeleeuwse Navarra. De eerste gedocumenteerde vermeldingen dateren uit de 12e eeuw, toen de stad het charter kreeg dat haar de status van stad verleende. Dankzij de hoge ligging werd het een strategische enclave, die haar beschermde en tegelijkertijd een ongeëvenaard zicht bood op het omliggende landschap, nu bedekt met wijngaarden en graanvelden. Zoals de Staatscourant van Baskenland in zijn verklaring tot Cultureel Erfgoed vermeldde, was Labraza “een van de belangrijkste middeleeuwse bolwerken” in de regio.

Door de eeuwen heen heeft Labraza deze structuur vrijwel zonder enige aanpassingen behouden en zich verzet tegen territoriale veranderingen die de regio transformeerden. De integratie in de Kroon van Castilië had overigens geen invloed op het uiterlijk, en de stad bleef functioneren als een versterkte stad.

Het echte leven van een klein stadje
De reiziger ontdekt het als een stenen nest hoog boven de stad, omringd door wijngaarden die zich als een levendig, ordelijk wandtapijt tot aan de horizon uitstrekken. De strategische ligging is echter geen toeval, en de gewaardeerde stadsmuren evenmin. Hun bouw in de middeleeuwen had altijd een verdedigende functie, wat de robuustheid van de muren en de sobere indeling van de stad verklaart. Tegenwoordig beschermt deze opmerkelijk goed bewaard gebleven muur een kasteel-fort dat het hart van de stad vormt.

Terwijl je je verdiept in het interieur en de bogen en torens verkent, door de smalle straatjes dwaalt tot aan de Plaza Alta of verdwaalt tot je de Moorse fontein bereikt, ontdek je de ware betekenis van het dorpsleven. De bekroonde muren omsluiten een compacte kern en creëren zo een middeleeuwse setting die zijn nuttige, duurzame en functionele doel behoudt, hoewel het in de loop der tijd ook een openluchtmuseum is geworden en is uitgeroepen tot Cultureel Erfgoed met de categorie Monumentaal Complex.

BRON: Viajes Nationalgeographic – Hoofdfoto: (Het ommuurde dorpje Alavesa) eitb.eus.