Oiasso: Het grensstadje met Frankrijk is perfect om te voet te verkennen en herbergt Romeinse baden die 2000 jaar oud zijn

Oiasso biedt bezoekers de mogelijkheid om het Romeinse verleden van Irún te ontdekken aan de hand van archeologische overblijfselen die in het stadscentrum zijn geïntegreerd, waar de oude havenactiviteiten nog steeds deel uitmaken van het lokale erfgoed.

In het meest oostelijke deel van Gipuzkoa, aan de rivier de Bidasoa en tegenover Frankrijk, ligt Irún, dat een belangrijk deel van de regionale geschiedenis inneemt. De ligging aan de grens heeft de ontwikkeling van de stad eeuwenlang bepaald, hoewel een aanzienlijk deel van haar verleden dateert van vóór de huidige grens tussen de twee landen. Onder de stad liggen de overblijfselen van Oiasso, de Romeinse nederzetting die in de vroege eeuwen na Christus in dit gebied bloeide.
Deze nederzetting lag aan de monding van de rivier, in een gebied dat toen tussen Hispania en Aquitania lag. Oiasso was een havenstad van de Vascones en werd tijdens het Romeinse Rijk onderdeel van de provincie Tarraconensis. De haven, verbonden met de Atlantische route, samen met de nabijgelegen mijnbouwactiviteiten, stimuleerde de handel en de communicatie. Opgravingen in de afgelopen decennia hebben pakhuizen, een necropolis, gebieden die verband houden met de mijnbouw en openbare baden blootgelegd.

De nabijheid van Frankrijk blijft een bepalend kenmerk van Irún. Vlakbij ligt Fazanteneiland, een klein eilandje in de rivier de Bidasoa, gelegen tussen de stad Gipuzkoa en Hendaye. Spanje en Frankrijk delen de soevereiniteit over het eiland en wisselen het bestuur elke zes maanden af. Hoewel onbewoond en openbaar toegankelijk, heeft het eiland ook een historische betekenis: de Vrede van de Pyreneeën, die er in 1659 werd getekend, maakte een einde aan een lange periode van conflict tussen de twee monarchieën.

De thermale baden van Oiasso
Tot de overblijfselen van de oude stad behoren de Oiasso-baden, gelegen in de tuin achter het Romeinse museum. Dergelijke faciliteiten waren gebruikelijk in Romeinse steden en bestonden uit verschillende ruimtes om te baden met variërende temperaturen. Naast hun functie voor hygiëne werden deze ruimtes ook geassocieerd met lichaamsbeweging en ontspanning, en dienden ze dus als sociale ontmoetingsplaatsen.

De opgravingen brachten drie ruimtes met hypocausten aan het licht, een verwarmingssysteem dat hete lucht door een ruimte onder de vloer liet circuleren. Een van de grotere ruimtes is het frigidarium, dat werd gebruikt voor koudwaterbaden. Deze ruimte heeft nog steeds een opus spicatum -vloer, gemaakt van bakstenen in een visgraatpatroon, waardoor bezoekers een van de bouwtechnieken die in het complex werden gebruikt, kunnen observeren.

Sommige originele elementen zijn niet bewaard gebleven, waardoor de interpretatie van de archeologische resten essentieel is om te begrijpen hoe de baden waren ingedeeld. Een virtuele reconstructie met behulp van augmented reality stelt bezoekers in staat te zien hoe de verschillende ruimtes waren georganiseerd en hoe ze binnen het gebouw in elkaar pasten. De structuren die tot op de dag van vandaag bewaard zijn gebleven, maken deel uit van een grotere opgravingslocatie die een beter inzicht geeft in het dagelijks leven in Oiasso.

Het Romeinse museum van Oiasso, dat in 2006 werd geopend, herbergt een groot deel van de artefacten die tijdens opgravingen in het gebied zijn gevonden. Deze omvatten stukken van hout en leer, evenals andere objecten die verband houden met handel en havenactiviteiten. De collectie helpt te begrijpen hoe dit stedelijk centrum zich ontwikkelde op basis van zijn maritieme verbindingen en de omliggende minerale rijkdommen.

Wat valt er nog meer te zien in Irún?
Het museum dient ook als uitgangspunt voor het verkennen van het Romeinse verleden van de stad. De permanente tentoonstelling is onderverdeeld in drie secties: Impact, Haven en Oiasso. De eerste sectie belicht de relatie tussen de Vascones en Rome; de ​​tweede richt zich op visserij, handel en havenactiviteiten; terwijl de laatste aspecten van het dagelijks leven behandelt, zoals schrift, religie en kleding.

Vlakbij de oude stad ligt de hermitage van Santa Elena, aan de oever van de rivier de Estebenea. Het huidige rechthoekige gebouw dateert waarschijnlijk uit de 14e eeuw, hoewel deze plek al veel eerder een religieuze functie had. Onder het gebouw werd de Romeinse necropolis van Oiasso ontdekt, waardoor overblijfselen uit verschillende historische perioden op één plek te vinden zijn.

Een ander interessant gebouw is de kerk van Santa María del Juncal. Deze kerk, die is uitgeroepen tot nationaal historisch-artistiek monument, herbergt een gotisch beeld van de Maagd van Juncal, dat wordt beschouwd als de oudste bekende Maria-afbeelding in deze stijl in Gipuzkoa. Gelegen in het centrum van de stad, kan de kerk gemakkelijk worden opgenomen in een wandelroute langs andere bezienswaardigheden die verband houden met de geschiedenis en ontwikkeling van Irún.

Deze locaties worden aangevuld door de overblijfselen van de oude haven en de pakhuizen, de omliggende mijnen en andere plekken die verband houden met de grensstreekgeschiedenis van de stad. Een enkel bezoek biedt een blik op de Romeinse tijd, religieuze gebouwen die eeuwen later werden gebouwd en plekken die verbonden zijn met de relatie tussen Spanje en Frankrijk. Veel van dit erfgoed is geconcentreerd rond de stad Irún, waardoor bezoekers te voet verschillende stadia van een geschiedenis van meer dan tweeduizend jaar kunnen verkennen.

BRON: Eldiario – Hoofdfoto: (Irugurutzeta-ovens in Irun) Eitb.eus.