Sádaba: De middeleeuwse stad in de provincie Zaragoza met een imposant kasteel met zeven torens en twee Romeinse mausoleums
Sádaba, in de regio Cinco Villas van Zaragoza, herbergt een van de meest unieke middeleeuwse forten van Aragón en twee Romeinse grafmonumenten.
De beroemde regio Cinco Villas is een historisch en uitgestrekt gebied in Spanje, gelegen in het noordwesten van de provincie Zaragoza (Aragón), grenzend aan Navarra en Huesca. De naam is afgeleid van vijf middeleeuwse steden waaraan koning Alfonso I de Strijder in de 12e eeuw speciale privileges verleende om de grens na de Reconquista opnieuw te bevolken en te verdedigen.
De vijf plaatsen zijn Ejea de los Caballeros, Tauste, Uncastillo, Sos del Rey Católico en Sádaba. Laatstgenoemde valt op door zijn indrukwekkende middeleeuwse erfgoed en de Romeinse overblijfselen die er te vinden zijn. Deze minder bekende Aragonese stad biedt een historische bestemming op slechts 90 kilometer van Zaragoza.
Een naam met een geheimzinnige kant
Volgens de website van Cinco Villas Tourism is de naam Sádaba een van de meest mysterieuze plaatsnamen in de regio. Volgens de volksmond komt de naam uit het Arabisch of Hebreeuws, van Sedubay, maar filologen geven aan dat de naam beïnvloed is door de aanwezigheid van water (de rivier de Riguel) en door de Romeinse kolonisatie, aangezien Sádaba een welvarende Romeinse gemeente was.
Het kasteel van Sádaba is gemakkelijk te herkennen, zelfs voordat je het stadje binnenrijdt. Het staat bovenop een kleine heuvel en vormt een rechthoekige omheining met zeer hoge muren, bijna zonder openingen, gebouwd van strak gehouwen stenen. Het meest opvallende kenmerk zijn de zeven rechthoekige torens die buiten de omtrek uitsteken: vier op de hoeken, twee aan de noord- en oostzijde en een zevende naast de zuidelijke ingang.

Een uniek fort
Het fort werd gebouwd rond 1223, tijdens de heerschappij van de Navarrezen over dit grensgebied, en heeft een opvallende architectonische eenheid behouden. Met afmetingen van ongeveer 38 bij 30 meter beslaat het meer dan 1000 vierkante meter en vertoont het een sobere esthetiek die verwant is aan de cisterciënzerkunst. Het mist de typische, geïsoleerde donjon: de zogenaamde Koningstoren, gelegen naast de ingang, is het hoogste deel en herbergt de belangrijkste elementen van het complex.
Na de ingang te zijn gepasseerd, bereikt u het paradeterrein, waar een grote waterput bewaard is gebleven. In de westmuur bevindt zich een kapel die verbonden is met de Orden de San Juan, met een ribgewelf en een deuropening versierd met het kruis van de orde. Het kasteel werd in verschillende fasen gerestaureerd tussen het einde van de 20e en het begin van de 21e eeuw en wordt nu ook gebruikt voor culturele activiteiten.
Georganiseerde tour
Bezoeken aan het binnenland moeten van tevoren worden geregeld. In juli en augustus zijn er rondleidingen beschikbaar van woensdag tot en met zondag; de rest van het jaar moeten ze worden geboekt via het VVV-kantoor van Sádaba. Officiële informatie vermeldt dat de openingstijden variëren afhankelijk van het seizoen, een belangrijk detail om te overwegen voordat je vanuit Zaragoza, Ejea de los Caballeros of Navarra reist.
Na een bezoek aan het fort is het dorpscentrum zeker een verkenningstocht waard. In Sádaba zijn nog steeds historische huizen, de kerk van Santa María en overblijfselen van de oude middeleeuwse stadsindeling te vinden. Maar de reis wordt pas echt interessant als je het dorp verlaat en op zoek gaat naar twee veel oudere locaties.

De Romeinse erfenis
Op ongeveer twee kilometer afstand, aan de weg naar Uncastillo, ligt het Mausoleum van de Atilii, in de volksmond bekend als het Altaar van de Moren. Het is een Romeins grafmonument uit de 2e eeuw, dat is uitgeroepen tot cultureel erfgoed. De stenen gevel met zijn bogen en nissen is bewaard gebleven. Iets verderop ligt het zogenaamde Mausoleum van de Synagoge, een ander Romeins grafmonument, dat ondanks zijn misleidende naam uit de 4e eeuw stamt.
Beide locaties herinneren eraan dat dit gebied deel uitmaakte van een belangrijk Romeins communicatienetwerk. Om de Romeinse dag compleet te maken, ligt Los Bañales, een archeologische vindplaats in de gemeente Uncastillo, op korte afstand. Hier vindt je thermale baden, een forum, een aquaduct en de overblijfselen van een Romeinse stad. Sádaba biedt je dus de mogelijkheid om een middeleeuws kasteel, Romeins erfgoed en de openluchtattracties van de regio Cinco Villas te combineren in één vakantie.
BRON: Eldebate – Hoofdfoto: (Castillo de Sádaba) JLuis San Agustín.

