Rio Tinto verkennen: de buitenaardse rode rivier van Spanje
Al bijna 5000 jaar is het Sierra Morena-gebergte in Andalusië, Spanje, een broeinest van ertswinning. Duizenden jaren van ijzer-, koper-, zilver- en goudwinning hebben een zware tol geëist van het ecosysteem. Het water van een zeer zure rivier, de Rio Tinto, is roestrood gekleurd door eeuwenlange mijnbouw.
De Rio Tinto wordt omringd door terrasvormige bergen die deel uitmaakten van oude mijnbouwactiviteiten. De mijnbouw bloeide in het Sierra Morena-gebergte tot eind 20e eeuw. Het rode water van de Rio Tinto is een schrijnend voorbeeld van milieudegradatie, maar het is ook een verrassende illustratie van de veerkracht van het leven.
De afgelopen jaren hebben wetenschappers een opkomend ecosysteem bestudeerd dat mogelijk lijkt op leven in andere delen van het zonnestelsel. Astrobiologen die geïnteresseerd zijn in mogelijk leven in het zand van Mars of de ondergrondse zure oceaan op Jupiters ijzige maan Europa, zijn massaal naar de Rio Tinto afgereisd om anaërobe bacteriën te bestuderen die zich voeden met sulfidemineralen. Wetenschappers zijn van plan om watermonsters die uit de Rio Tinto zijn verzameld te vergelijken met bodemmonsters die van Mars zijn verzameld om te zien of er sporen van sulfideminnende bacteriën op de Rode Planeet te vinden zijn.
De Rio Tinto is ongeveer 100 kilometer lang. De rivier is veel te zuur om in te zwemmen of te kajakken, maar bezoekers kunnen de levendige kleur van de rivier vanaf een veilige afstand bewonderen. Eeuwenlange mijnbouw heeft zeker een belangrijke rol gespeeld in de huidige toestand van de rivier, maar wetenschappers hebben recent gespeculeerd dat een deel van de algen en bacteriën die verantwoordelijk zijn voor de opvallende kleur van de Rio Tinto, mogelijk afkomstig is van de hoge concentratie mineralen in het gebied. Zelfs zonder mijnbouw geloven sommige wetenschappers dat de Rio Tinto nog steeds veel kleurrijker zou zijn dan de gemiddelde rivier.
Het stadje Niebla is een uitstekend startpunt voor een bezichtiging van de Rio Tinto. Niebla ligt op een heuvel met een weids uitzicht over de Rio Tinto. Het oude dorp – ooit een centrum voor hoedenmakers – herbergt een 15e-eeuws kasteel met torenhoge verdedigingsmuren en een prachtige Byzantijnse kathedraal. De roestige rivier die vlak langs de lichtoranje muren van het kasteel van Niebla stroomt, creëert een surrealistisch tafereel dat je het gevoel geeft dat je in een alternatief universum bent waar middeleeuwse vorsten nog steeds regeren en rivieren rood kleuren. Het roestige water van de Rio Tinto doet zijn buitenaardse reputatie zeker eer aan.
BRON: Unusualplaces – Hoofdfoto: (Rio Tinto, Huelva) Antonio Camelo.
